Kimlik fotoğrafınız başkasının elinde ne işe yarar?
Kimliğin ön ve arka yüzünün net bir fotoğrafı, özellikle belgeyi elinizde tuttuğunuz bir özçekimle birlikte, çevrim içi kimlik doğrulamasından geçmek için istenen şeyin ta kendisidir. Ele geçiren kişi bununla şunları deneyebilir:
- Adınıza başka sitelerde, e-cüzdanlarda ya da kripto borsalarında hesap açmak.
- Açılan hesapları başkalarından toplanan paraların geçtiği ara hesap olarak kullanmak; iz sürüldüğünde karşılarına sizin adınız çıkar.
- Başka birini dolandırırken 'işte kimliğim' diyerek sizin belgenizi göstermek.
- Adınıza hat ya da kredi başvurusu yapmayı denemek.
Sonuçlarını haftalar sonra, tanımadığınız bir borç bildirimi ya da bir soruşturma yazısıyla öğrenirsiniz. Bu yüzden önlem, belge gönderilmeden önce alınır.
Siteler belgeyi neden ve ne zaman ister?
Müşterini tanı (KYC) süreci, lisanslı operatörler için bir yükümlülüktür: yaşınızı, kimliğinizi ve ödeme yönteminin size ait olduğunu doğrulamaları gerekir. Talep çoğunlukla ilk çekimde ya da belirli bir tutar aşıldığında gelir. İstenenler genellikle kimlik, adres belgesi ve kullandığınız ödeme yönteminin size ait olduğunu gösteren bir kanıttır.
İki durum olağan değildir. Birincisi, kayıt olur olmaz ve henüz hiçbir işlem yapmadan kimlikli özçekim istenmesidir. İkincisi, her belgeden sonra yeni bir belge istenerek çekimin haftalarca ertelenmesidir. İlki belge toplama amacına, ikincisi ödememe niyetine işaret edebilir. Üye olmadan önce sitenin kopya olmadığından emin olmak için sahte site rehberindeki kontrolleri yapın.
Belgeye filigran ve amaç notu nasıl yazılır?
Amaç notu, fotoğrafın üzerine eklediğiniz ve belgenin kime, ne için, hangi tarihte verildiğini söyleyen bir yazıdır. Belge başka bir yerde kullanılmak istendiğinde yazı onu işe yaramaz hale getirir.
- Fotoğrafı çekin ve telefonunuzun kendi fotoğraf düzenleyicisini açın. Bunun için bilinmeyen bir uygulama indirmeyin ya da belgeyi çevrim içi bir araca yüklemeyin.
- Metin aracıyla şuna benzer bir not yazın: 'Yalnızca [site adı] hesap doğrulaması içindir, 05.10.2026'.
- Yazıyı belgenin ortasından çapraz geçecek şekilde yerleştirin. Köşeye yazılan not kırpılarak atılabilir.
- Yazıyı yarı saydam yapın. Ad, soyad, fotoğraf ve belge numarası okunabilir kalmalıdır; yoksa belge reddedilir.
- Dosyayı yeni bir adla kaydedin ve yalnızca bu sürümü gönderin.
Bazı siteler üzeri yazılı belgeyi kabul etmez. Bu durumda notu, belgenin bilgileri kapatmayan boş bir bölgesine taşıyıp yeniden deneyin ve desteğe yazılı olarak sorun.
Kart fotoğrafında hangi haneler kapatılır?
Ödeme yöntemini doğrulamak için kart fotoğrafı istenirse amaç, kartın size ait olduğunu göstermektir; kartla alışveriş yapılabilecek bilgiyi vermek değil. 16 haneli bir kart numarasında dağılım şöyledir:
| Bilgi | Görünür mü? |
|---|---|
| İlk 6 hane | Evet |
| Ortadaki 6 hane | Kapatın |
| Son 4 hane | Evet |
| Kart üzerindeki ad soyad | Evet |
| Son kullanma tarihi | İstenmiyorsa kapatın |
| Arka yüzdeki 3 haneli güvenlik kodu (CVV) | Her zaman kapatın |
Hesap tutuyor: 6 görünür + 6 kapalı + 4 görünür = 16 hane. Kapatma işlemini kartın üzerine küçük bir kâğıt koyarak ya da fotoğraf düzenleyicide tam opak bir şeritle yapın. Güvenlik kodunun açık olduğu bir fotoğrafı hiçbir gerekçeyle göndermeyin; doğrulama için buna ihtiyaç yoktur.
Kimlik fotoğrafı göndermek güvenli mi: hangi kanal uygun, hangisi değil?
Tek doğru kanal, adresini kendiniz yazarak açtığınız sitede, giriş yaptıktan sonra hesap menüsünde bulunan belge yükleme alanıdır. Buradan yüklenen dosya doğrudan hesabınıza bağlanır ve arada başka bir kişi bulunmaz.
Şu kanalları kullanmayın:
- E-posta. Gönderdiğiniz ek, hem sizin hem karşı tarafın gelen kutusunda süresiz kalır. İki hesaptan biri ele geçirilirse belge de gider.
- Telegram, WhatsApp ve benzeri uygulamalar. Karşınızdaki hesabın siteye ait olduğunu doğrulayamazsınız. 'Belgenizi buradan iletin, hızlandıralım' diyen kişi büyük ihtimalle sahte bir müşteri temsilcisidir.
- Canlı sohbet penceresi. Giriş yapmadan açılan sohbetlere belge eklemeyin.
- Mesajla gelen bağlantıdaki form. Yükleme sayfasına bir bağlantıdan ulaştıysanız kapatın ve siteye kendi yolunuzla girin.
Gönderdikten sonra geride kalan kopyalar
Belge siteye ulaştıktan sonra telefonunuzdaki kopyalar gereksiz bir risktir. Özgün fotoğrafı ve filigranlı sürümü galeriden silin, ardından 'son silinenler' klasörünü de boşaltın. Fotoğraflarınız otomatik olarak buluta yedekleniyorsa oradaki kopyayı ayrıca kaldırın. Telefonu kaybeden ya da hesabı ele geçirilen biri için galerideki kimlik fotoğrafı en değerli dosyadır.
Belgenizin kötüye kullanıldığından şüpheleniyorsanız e-Devlet üzerinden adınıza kayıtlı mobil hatları sorgulayın ve Risk Merkezi raporunuzdan bilginiz dışında açılmış kredi ya da hesap olup olmadığına bakın. Tanımadığınız bir kayıt görürseniz ilgili operatöre ya da bankaya itiraz edin ve savcılığa şikayette bulunun. Hesap güvenliğinin geri kalanı için iki adımlı doğrulama yazısına göz atın.